Wet klachtrecht cliënten zorgsector
Inleiding
Tijdens een verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis of gedurende
een ambulante behandeling/therapie bij een psychiatrisch ziekenhuis
of bij een vrijgevestigde hulpverlener kunnen er dingen misgaan.
Ben je van mening dat men je verkeerd of onzorgvuldig heeft behandeld
dan kun je daarover een klacht indienen. Een klacht kun je om verschillende
redenen indienen. Misschien wil je excuses van je hulpverlener of
wil je bereiken dat de behandeling voortaan anders wordt aangepakt.
Het is ook mogelijk dat je gewoon gelijk wilt krijgen. Een klacht
kan er ook toe leiden dat je schadevergoeding krijgt of dat de hulpverlener
wordt gestraft. Soms is er moed voor nodig om met een klacht naar
een ziekenhuismedewerker toe te stappen. Het kunnen indienen van
een klacht is vastgelegd in de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector
(WKCZ).
Wat
is een klacht?
Een klacht is een uiting van ongenoegen en die kan overal
over gaan. Een klacht kan bijvoorbeeld gaan over:
- de
gang van zaken bij een overplaatsing naar een andere afdeling
- over
de bejegening door het personeel of over het eten
- je
kunt ook een klacht hebben over een gedwongen ontslag of over
de omgang met jouw medische gegevens
Wanneer
je gedwongen bent opgenomen kan de hulpverlener bepaalde beslissingen
nemen die jou rechten vergaand beperken. Voor enkele van de beslissingen
is er een speciale klachtenprocedure.
Deze
procedure geldt voor klachten over:
- dwangbehandeling
- een
wilsonbekwaamverklaring
- de
toepassing van middelen of maatregelen (bijvoorbeeld separatie)
- het
doerzoeken van je post of gevaarlijke voorwerpen, het beperken
van je recht om bezoek te ontvangen, je recht om te telefoneren
of je recht op bewegingsvrijheid
- het
nalaten van een behandeling die met jou was afgesproken
Dit
worden ook wel WBOPZ-klachten genoemd.
Wat
kan ik doen als ik een klacht heb?
Het beste is om degene te benaderen die bij jou klacht
is betrokken. Want een direct gesprek met die persoon is de snelste
mogelijkheid om tot een oplossing te komen.
Voorbeeld:
Je
verblijft op een opname-afdeling. 's Nachts ben je soms zo angstig
dat je niet kunt slapen. Je psychiater heeft je daarom slaapmedicatie
voorgeschreven voor 'zo nodig'. twee dagen later vraag je de slaapmedicatie
aan de nachtverpleegkundige, maar die blijkt nergens van te weten.
De volgende dag vraag je aan de psychiater waarom de verpleegkundige
niets wist van de afspraak over de slaapmedicatie. De psychiater
blijkt te zijn vergeten om die afspraak door te geven aan het verpleegkundig
team. Hij biedt je zijn excuses aan en herstelt zijn fout nog dezelfde
dag.
Helpt
een direct gesprek niet, dan kun je het hogerop zoeken. Je met je
klacht naar, bijvoorbeeld, het afdelingshoofd of de directie. Je
kunt je klacht ook voorleggen aan de klachtencommissie van het psychiatrisch
ziekenhuis. Buiten het psychiatrisch ziekenhuis kunnen klachten
worden gemeld bij het Regionaal Tuchtcollege, de burgerlijke rechter
of de strafrechter.
De
patiëntenvertrouwenspersoon
Ieder psychiatrisch ziekenhuis heeft een
Patiënten Vertrouwens Persoon (PVP). De PVP is niet in dienst
van het ziekenhuis maar behoort tot een onafhankelijke, landelijke
stichting. De PVP stelt zich partijdig op aan jou kant.
Wat
kan een PVP voor mij doen?
De PVP geeft je informatie over je rechten. Indien je een
klacht hebt zal de PVP je adviseren wat je ermee kunt doen. Hij
kan ook namens jou naar de betrokken ziekenhuismedewerker toestappen.
Hij kan samen met je een gesprek voeren of een brief schrijven.
Verder
kan de PVP je helpen bij het voorleggen van je klacht aan de klachtencommissie.
Mocht je een advocaat nodig hebben dan kan de PVP dat eveneens voor
je regelen.
De
PVP doet alleen iets wanneer je daar opdracht toe geeft. Je mag
de PVP altijd spreken, ook als je gesepareerd bent. De PVP heeft
een geheimhoudingsplicht. Wat je aan hem toevertrouwt vertelt hij
aan niemand anders zonder jou toestemming.
Ben
je ontvreden over de manier waarop de PVP zijn werk doet, dan kun
je daarover een klacht indienen bij een speciale klachtencommissie
voor de patiëntenvertrouwenspersoon. In het voorlichtingsmateriaal
van de Stichting PVP lees je hoe je dat moet doen.
De
klachtencommissie van een psychiatrisch ziekenhuis
Op grond van de wet is iedere psychiatrisch ziekenhuis verplicht
een klachtencommissie in te stellen. Die commissie doet een officiële
uitspraak over je klacht. Een klachtencommissie werkt werkt volgens
een klachtenreglement. Daarin staat, bijvoorbeeld, hoe lang het
duurt voordat de commissie uitspraak doet.
De
commissie bestaat uit minstens drie personen waaronder de voorzitter
die onafhankelijk van het psychiatrisch ziekenhuis is. Dien je een
klacht tegen een medewerker die tevens lid is van de klachtencommissie,
dan zal die medewerker bij de behandeling van je klacht worden vervangen.
De
klachtencommissie van de koepelorganisatie van vrijgevestigde hulpverleners
In geval je bij een vrijgevestigde in behandeling/therapie bent,
kun je de klacht indienen bij de koepelorganisatie waar je vrijgevestigde
hulpverlener bij is aangesloten. Het kan ook voorkomen dat de koepelorganisatie
waar jou vrijgevestigde hulpverlener bij is aangesloten een samenwerkingsverband
heeft bij een klachtencommissie van een psychiatrisch ziekenhuis.
Wie
kan een klacht indienen
Je kunt zelf een klacht indienen maar een ander kan dat ook namens
jou doen.
Hoe
dien ik een klacht in bij de klachtencommissie
Op de afdeling vraag je een formulier om een om een klacht in te
dienen of je schrijft zelf een brief aan de klachtencommissie. N.B.
Het schrijven van zo een brief is ook van toepassing voor het vrijgevestigde
circuit. In die brief vermeldt je:
- de
gebeurtenis waar je over klaagt
-
wanneer de gebeurtenis plaatsvond
- tegen
wie de klacht is gericht
- wat
je bezwaar is tegen deze gebeurtenis
Hoe
concreter je op al deze dingen ingaat, hoe beter. Vergeet niet je
naam, de datum, je handtekening en de afdeling waar je verblijft
in de brief te zetten. De PVP kan je helpen met het invullen van
het klachtenformulier of met het schrijven van een klaagschrift.
Als
je een WBOPZ-klacht indient kun je vragen om schorsing van de beslissing
waarover je klaagt. Als dat verzoek wordt ingewilligd zal, bijvoorbeeld,
een dwangbehandeling worden stopgezet totdat over je klacht is beslist.
Als je een schorsing wilt, vermeld je dat dan duidelijk op het klachtenformulier
of in het klaagschrift.
Moet
ik mijn klacht binnen een bepaalde termijn indienen?
Nee. Ook over zaken in het verleden mag je alsnog een klacht
indienen. Het maakt ook niet uit of je al thuis bent of nog bent
opgenomen.
Wat
doet de klachtencommissie?
De klachtencommissie bekijkt eerst of zij je klacht in behandeling
zal nemen. Zij stuurt je een brief waarin dat staat. Soms stelt
de commissie voor dat er een bemiddelingspoging wordt gedaan. Je
kunt zelf bepalen of je dat wilt of niet.
Vervolgens
krijgt de betreffende ziekenhuismedewerker de gelegenheid om te
reageren op je klacht. Je hebt het recht om die reactie te lezen.
Dikwijls houdt de klachtencommissie een hoorzitting waarvoor jij
en de ziekenhuismedewerker(s) worden uitgenodigd. Je kunt vragen
of de klachtencommissie je apart wil horen. Je mag je tijdens de
hoorzitting laten helpen door de PVP of iemand anders die je vertrouwt.
Ook de ziekenhuismedewerker mag zich door iemand laten bijstaan.
Na
een bepaalde termijn doet de commissie een uitspraak. Daarbij zijn
drie mogelijkheden. Namelijk, de commissie verklaart je klacht:
- gegrond
(men geeft je gelijk)
- gedeeltelijk
gegrond (je krijgt op sommige punten wel gelijk maar op andere
punten niet)
- ongegrond
(men geeft je geen gelijk)
Soms
doet de klachtencommissie tevens aanbevelingen aan het ziekenhuis.
Bijvoorbeeld, hoe men in de toekomst dit soort klachten kan voorkomen.
De commissie stuurt je de uitspraak per brief toe. Hierin staan
ook de redenen waarom zij je klacht gegrond, gedeeltelijk gegrond
of ongegrond vindt.
Bij
de behandeling van de vijf WBOPZ-klachten betrekt de klachtencommissie
altijd een psychiater en een jurist. De voorzitter van de commissie
dient onafhankelijk te zijn. De commissie houdt altijd een hoorzitting.
Duurt
de situatie waartegen de klacht is gericht nog voort, dan dient
de klachtencommissie binnen twee weken een beslissing te nemen.
Betreft het een klacht achteraf, dan mag de commissie hier vier
weken over doen. De beslissing wordt aan je meegedeeld per brief
waarin tevens staat vermeld wat de mening van de klachtencommissie
is over de gegrondheid van je klacht.
Wat
gebeurt er verder met mijn klacht?
Binnen een maand laat het ziekenhuis doorgaans je per brief weten
of er naar aanleiding van de uitspraak maatregelen worden genomen.
Hoewel de uitspraak van de klachtencommissie in principe bindend
is, is het ziekenhuis niet verplicht maatregelen te treffen. Ook
bij WBOPZ-klachten is het oordeel van de commissie bindend. De bedoeling
is dat de behandelaar het oordeel van de commissie volgt.
Voorbeeld:
Je
hulpverlener wil je onder dwang een injectie geven met het middel
Cisordinol. Tegen deze dwangbehandeling heb je bezwaar en je hebt
een klacht ingediend bij de klachtencommissie. Tegelijkertijd verzocht
je om schorsing van de dwangbehandeling. De klachtencommissie heeft
je verzoek toegewezen en daarom heb je de injectie niet gekregen.
Na twee weken blijkt dat je klacht gegrond is verklaard. Daarmee
is definitief geworden dat je hulpverlener de injecties niet mag
geven.
Kan
ik in hoger beroep?
Tegen de uitspraak van de klachtencommissie kun je niet
in hoger beroep gaan. Wel zou je een gewone rechtelijke procedure
kunnen beginnen.
Ben
je gedwongen opgenomen en heb je WBOPZ-klachten, dan kunnen die
wél worden voorgelegd aan de rechter. Maar alleen dan als
de klachtencommissie je klacht niet gegrond of niet helemaal gegrond
achtte, of wanneer je na twee weken (respectievelijk vier weken)
nog geen beslissing van de commissie hebt ontvangen.
Bij
het indienen van je klacht bij de rechter kun je hulp krijgen van
een advocaat. Zonodig kan de rechter daarvoor zorgen. De rechter
houdt een hoorzitting waarvoor jij en je advocaat en tevens medewerkers
van het ziekenhuis worden uitgenodigd. Je advocaat verdedigt je
belang en voert voor jou het woord.
De
rechter doet binnen vier weken uitspraak en evenals bij de klcahtencommissie
zijn er drie mogelijkheden. Hij verklaart je klacht:
- gegrond
(je krijgt gelijk)
- gedeeltelijk
gegrond (je krijgt voor een deel gelijk)
- ongegrond
(je krijgt geen gelijk)
Tegen
de beslissing van de rechter kun je geen hoger beroep instellen.
De
Inspectie voor de Gezondheidszorg
Vroeger nam ook de inspectie individuele klachten in behandeling.
Sinds 1995 doet de inspectie dat niet meer. Toen is de Wet Klachtrecht
Cliënten Zorgsector (WKCZ) in werking getreden. De inspectie
houdt toezicht op de kwaliteit van de gezondheidszorg. Volgens de
Wet BOPZ heeft de inspectie als bijzondere taak 'te waken voor de
belangen op het terrein van de volksgezonheid van alle personen
wier geestesvermogens zijn gestoord'. De inspectie zal bijvoorbeeld
in actie komen bij zeer ernstige of structurele misstanden. In dergelijke
gevallen kan de inspectie ook een klacht voorleggen aan het Regionaal
Tuchtcollege of aan de strafrechter.
Het
Regionaal Tuchtcollege
Het Regionaal Tuchtcollege (voorheen het Medisch Tuchtcollege)
behandelt klachten over artsen (en dus ook over psychiaters), tandartsen,
apothekers, verloskundigen, verpleegkundigen, gezondheidszorg-psychologen,
psychotherapeuten en fysiotherapeuten. In het Regionaal Tuchtcollege
zitten drie vakgenoten van de aangeklaagde beroepsbeoefenaar en
twee juristen. Het Regionaal Tuchtcollege kan bepaalde maatregelen
opleggen aan de aangeklaagde beroepsbeoefenaar. Die zijn bedoeld
om de kwaliteit van de beroepsbeoefening in de gezondheidszorg te
bewaken. Voor schadevergoeding kun je niet bij het Regionaal Tuchtcollege
terecht.
De
burgerlijke rechter
Een klacht tegen een ziekenhuismedewerker kun je ook voorleggen
aan de burgerlijke rechter. Je kunt daartoe ook besluiten als de
klachtencommissie jou klacht ongegrond heeft verklaard. Via de burgerlijke
rechter kun je ook schadevergoeding krijgen. Een procedure bij de
rechter kan kostbaar zijn en duurt meestal lang. Raadpleeg eerst
een advocaat.
De
strafrechter
Indien je van mening bent dat een ziekenhuismedewerker
zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit, bijvoorbeeld
seksueel misbruik of mishandeling, dan kun je daarvan aangifte doen
bij de politie. Als de zaak inderdaad voor de strafrechter komt,
kan die de medewerker veroordelen. Als slachtoffer kun je in een
strafproces een schadevergoeding krijgen.
Bron:
Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis. Serie
rechten in de psychiatrie 3. Derde druk. Utrecht: Stichting Patiëntenvertrouwenspersoon
in samenwerking met Stichting Landelijke Patiënten- en Bewonersraden
in de geestelijke gezondheidszorg, Cliëntenbond in de Geestelijke
Gezondheidszorg en Stichting Pandora. M.D. Frankevyle en F.E. Welles.
Top
|